Organizm człowieka w swym rozwoju gatunkowym stale przystosowywany był do świata roślin, gdyż stanowiły one podstawowe źródło pożywienia w otaczającym go środowisku. Stanowią one naturalne środki wpływające na nasze zdrowie i urodę.

Rośliny stworzyły warunki pojawienia się człowieka na ziemi, dając mu pożywienie, mieszkanie, odzież, a także środki lecznicze.  Człowiek pierwotny, zaspokajając głód, odkrywał także różne właściwości roślin – zapierające, przeczyszczające, napotne, tamujące krew, przeciwbólowe, gojące, trujące itp. Zapamiętując poszczególne rośliny i ich właściwości mógł je później, już świadomie wykorzystywać.

Zioła, rośliny zielarskie to wszystkie rośliny, które zawierają substancje wpływające na metabolizm człowieka (np. olejki eteryczne) i dostarczające surowców zielarskich. Są to gatunki lecznicze, przyprawowe, a także trujące. Grupa ta obejmuje zarówno jednoroczne i dwuletnie rośliny zielne, jak również drzewa, krzewy, warzywa i byliny. Zaliczane są do nich także niektóre grzyby. Aktualnie, zioła wykorzystywane są m.in. w ziołolecznictwie, kosmetyce, aromaterapii oraz jako przyprawy. Część roślin może równocześnie posiadać własności lecznicze, być stosowana jako przyprawa i dostarczać olejków eterycznych.

walentynki
fot. Brenda Clarke (flickr, CC BY 2.0)

Zioła i ich zalety

Dużą zaletą ziół stosowanych w kosmetyce jest ich łagodne, powolne działanie, brak toksyczności i działania ubocznego. Skuteczność leków pochodzenia roślinnego zależy od zawartości substancji czynnych znajdujących się w różnych częściach roślin. Zioła nie tylko leczą, ale także, stosowane zarówno zewnętrznie jak i wewnętrznie, pielęgnują i odmładzają całe ciało, przez co często wykorzystywane są jako składniki produktów kosmetycznych.

Zioła – zrób sobie kosmetyki

Nie musimy stosować gotowych preparatów, aby cieszyć się dobroczynnym oddziaływaniem ziół na nasz organizm. Możemy pomóc urodzie i pielęgnować ciało, wykorzystując bezpośrednio świeże rosliny…

Podczas samodzielnego przygotowywania ziół, bardzo ważne jest, aby były one w świeżym stanie, gdyż w roślinie znajduje się wówczas najwyższa zawartość olejków eterycznych, witamin oraz wszystkich substancji aktywnych.

Zebrane zioła, w zależności od wykonywanego zabiegu, można stosować, gdy są jeszcze świeże, bądź dopiero po ich wysuszeniu. Podczas suszenia roślin bardzo istotną rzeczą jest zapewnienie prawidłowych warunków. Suszenie ziół może odbywać się np. po ułożeniu zebranych roślin na działającym kaloryferze, wiążąc je w luźne pęczki i wieszając, kierując ich wierzchołki ku dołowi. Wysuszone części rośliny powinny być jak najszybciej zapakowane w szczelne i ciemne pojemniki, ale nie dłużej niż na 12 miesięcy. Do celów leczniczych, wykorzystuje się części roślin posiadających największą ilość pożądanych składników, takich jak korzenie, kłącza, kora, liście, pączki oraz nasiona, zaś do celów kosmetycznych używa się zarówno całych roślin wraz z owocami jak i pojedynczych wyizolowanych z nich substancji.

mleko
fot. Axel Naud (flickr, CC BY 2.0)

Wpływ ziół na nasz organizm

Dzięki odpowiednim substancjom roślinnym możemy między innymi:

  • walczyć z pękającymi naczynkami,
  • leczyć trądzik,
  • rozjaśnić lub przyciemnić cerę,
  • likwidować stany zapalne oczu, skóry głowy oraz łupież,
  • likwidować szorstkość skóry, nadmierną potliwość i grzybicę,
  • nawilżać odwodnioną skórę,
  • wzmacniać paznokcie,
  • działać przeciwzmarszczkowo.

Jak stosować zioła w kosmetyce?

Istnieje wiele sposobów na zastosowanie ziół:

  • spożywanie – większość z nas robi codziennie (stosując pietruszkę, koperek, czosnek czy majeranek do przygotowywanych codziennie potraw)
  • wyciągi – są to przetwory otrzymywane przez wytrawienie surowca roślinnego odpowiednim rozpuszczalnikiem i częściowe lub całkowite usunięcie rozpuszczalnika. Wyciągi dzielimy na suche oraz płynne
  • napary – jedna z najczęściej stosowanych form wyciągów z ziół. Odpowiednią ilość suszonych ziół należy zalać wrzątkiem i odstawić w naczyniu pod przykryciem na kilkanaście minut. Można je podgrzewać, ale nie powinny się gotować. Są nietrwałą postacią leków i powinny być spożyte w dniu przygotowania
  • wywary – są podobne do naparów. Twarde części ziół należy rozbić, połamać lub jeśli są świeże pokroić, a następnie umieścić w głębokiej patelni z wodą, zagotować, przykryć, gotować przez 10 minut i odcedzić. W czasie gotowania część wody odparowuje, dlatego należy ją uzupełniać
  • odwary – odpowiednią ilość ziół zalać wodą i podgrzać, aż do wrzenia, a następnie gotować jeszcze 3 – 5 minut. W przypadku roślin zawierających trudno rozpuszczalne substancje czas gotowania należy wydłużyć do 10 i więcej minut. Odstawić odwar na kilkanaście minut i po przecedzeniu można je spożywać
  • maceraty – są to wodne wyciągi na zimno. Zioła należy zalać zimną wodą i odstawić na kilka godzin w temperaturze pokojowej
  • nalewki – są to skoncentrowane wyciągi z ziół. W celu przygotowania, zioła powinno się umieścić w dużym słoju, zalać miksturą alkoholu z wodą, pozostawić do maceracji na okres 2 tygodni, potrząsając codziennie. Następnie odcedzić płyn i wyrzucić zioła. Płyn można przechowywać około 2 lata w podpisanym, ciemnym szklanym słoju, z dala od ciepła i światła

Zioła wykorzystywane w kosmetyce:

gdy włosy się puszą
fot. Andriana Akrap (flickr, CC BY-ND 2.0)

Rośliny często wykorzystywane w  produkcji preparatów kosmetycznych:

  • Aloes – sok z liści wykazuje skuteczne działanie łagodzące, gojące i antyseptyczne, stosowany często na uszkodzeniach skóry i owrzodzeniach kończyn, przyspiesza gojenie się także otwartych ran i oparzeń.
  • Arnika górska – a działanie przeciwzapalne. Stosowana jest w okładach na krwiaki i stłuczenia, przyspiesza gojenie się ran.
  • Awokado – znakomita odżywka dla skóry z dużą zawartością witamin A i E.
  • Bez czarny (kwiat) – dobry tonik dla każdej cery, zwłaszcza starzejącej się i ziemistej. Zmiękcza skórę i wygładza zmarszczki, wybiela piegi i łagodzi oparzenia słoneczne. Ponadto zmniejsza przepuszczalność i kruchość naczyń krwionośnych, działa przeciwzapalnie, wykazuje dobroczynny wpływ na przemianę materii. Napar z kwiatu bzu czarnego stosuje się do płukania jamy ustnej w stanach zapalnych błon śluzowych. Wchodzi w skład maseczek ziołowych do cery tłustej, trądzikowej, łojotokowej, a napar z kwiatów i odwar z owoców pije się przy łuszczycy.
  • Bluszcz – łagodzi oparzenia słoneczne, powoduje rozchodzenie się pęcherzy wodnych i toksyn w terapii przeciw cellulitis.
  • Brzoza – ma działanie przeciwzapalne, odkażające, ściągające. Wyciąg z liści brzozy stosuje się w kosmetykach do pielęgnacji włosów.
  • Chmiel – kwiat oraz szyszki mają działanie ściągające i bakteriostatyczne. Wyciąg z chmielu wchodzi w skład kremów regeneracyjnych, maseczek, szamponów do włosów.
  • Cytryna – środek ściągający, który przywraca skórze naturalną równowagę kwasową.
  • Dzika róża – owoc dzikiej róży jest szczególnie bogaty w witaminy. Wyciąg ma działanie ściągające i wybielające, stosowany w różnych preparatach do pielęgnacji skóry.
  • Dziurawiec – ma właściwości ściągające, przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Zewnętrznie stosuje się w trudno gojących się ranach.
  • Fiołek – łagodny środek ściągający. działa na przemianę materii, dlatego ma zastosowanie w leczeniu trądziku młodzieńczego. Stosowany również do okładów i masek przy oczyszczaniu skóry, zwłaszcza przy cerze problematycznej.
  • Jaskółcze ziele – działa kojąco, bakteriostatycznie i cytostatycznie. Wysuszone zioła stosuje się w maseczkach ziołowych. W medycynie ludowej wykorzystywane było do usuwania brodawek.
  • Kłącze tataraku – stosowany przy łupieżu i wypadaniu włosów. Używany także w maseczkach ziołowych. Ponadto, olejek z kłącza tataraku jest składnikiem kompozycji zapachowych.
  • Kora dębowa – ma działanie przeciwzapalne i ściągające. Odwary z kory dębowej stosuje się do kąpieli, przy nadmiernym poceniu nóg, odmrożeniach.
  • Kora kasztanowca – działa przeciwzapalnie, zwiększa odporność naczyń włosowatych. Stosowana w maseczkach ziołowych i kremach dla cery naczynkowej. Używana również w profilaktyce przeciw żylakom.
  • Krwawnik pospolity – gojący i oczyszczający środek ściągający.
  • Kwiat pomarańczy – świetny środek tonizujący, uważa się, że przywraca skórze barierę kwasową. Regeneruje suchą cerę i uszkodzone naczynia włosowate.

    zioła
    fot. Adrian Nier (flickr, CC BY 2.0)
  • Lawenda – gojąca i łagodnie oczyszczająca do każdej cery.
  • Lipa (kwiat) – oczyszcza i zmiękcza skórę.
  • Liść orzecha włoskiego – ma właściwości ściągające i antyseptyczne. Stosuje się w stanach zapalnych skóry i błon śluzowych. Sok z liści barwi włosy na kasztanowo. Jako składnik balsamów do ciała nadaje skórze brązowawy, opalony odcień.
  • Łopian – wyciąg stosowany jest w łojotokowym zapaleniu skóry, trądziku i czyrakach. Ma działanie ściągające i dezynfekujące. Stosowny w kosmetykach do włosów przetłuszczających się.
  • Łubin (nasiona) – oczyszcza pory i odświeża, zalecany do cery tłustej.
  • Macierzanka (tymianek) – oczyszcza, pobudza, łagodzi, a także ma działanie ściągające, przeciwzapalne i bakteriobójcze. Stosuje się do kąpieli i okładów.
  • Mięta pieprzowa – środek stymulujący ściąganie skóry, rozjaśnia cerę.
  • Mniszek lekarski – zawiera środek zmiękczający, stosowany do płynów oczyszczających do suchej i starzejącej się cery.
  • Mydlnica – saponiny zawarte w mydlnicy działają zmiękczająco i oczyszczająco na skórę. Korzeń mydlnicy stosowany jest w szamponach do mycia włosów przy łojotoku, a także w maseczkach ziołowych.
  • Nagietek lekarski – ma działanie regenerujące i kojące. Stosowany w okładach i maściach na oparzenia i rany. Ekstrakt z nagietka jest składnikiem toników, maseczek i kremów łagodzących podrażnienia.
  • Nostrzyk – ma właściwości zmiękczające, wchodzi w skład maseczek dla cery tłustej. Zewnętrznie stosuje się na trudno gojące się rany.
  • Ogórecznik – dobry do suchej, wrażliwej skóry.
  • Ogórek – środek oczyszczający i tonizujący, uśmierzający i gojący. Wykazuje także działanie nawilżające.
  • Pietruszka – środek przywracający suchej i wrażliwej skórze równowagę.
  • Pokrzywa – dobrze oczyszcza, stosowana zwłaszcza do cery tłustej. Jest też bogata w sole mineralne, a wyciąg z liści pokrzywy stosuje się w szamponach do włosów przetłuszczających się, ze względu na jej działanie przeciwłojotokowe.
  • Prawoślaz – ma działanie zmiękczające i łagodzące. Stosowany do okładów, maseczek.
  • Rojnik – gojące, zmiękczające zioło, dobre zwłaszcza do suchej, wrażliwej cery.
  • Rozmaryn – wzmacniający, tonizujący i antyseptyczny, wzmaga krążenie i oczyszcza głęboko skórę.
  • Rumianek – łagodne, łagodzące zioło, które również zmiękcza i wybiela skórę, ma właściwości przeciwzapalne, łagodzące i bakteriostatyczne.
  • Siemię lniane – działa na skórę rozgrzewająco i zmiękczająco.
  • Soja – lecytyna sojowa stosowna jest w mleczkach do oczyszczania cer wrażliwych, źle znoszących mydło.
  • Skrzyp polny – dzięki zawartości kwasu krzemowego jest stosowany w preparatach do włosów ze skłonnością do łupieżu i wypadania. Działa wysuszająco, wzmacnia płytkę paznokcia.
  • Szałwia – oczyszcza, stymuluje ściąganie i zamyka pory, a także działa przeciwzapalnie i przeciwłupieżowo. Zalecana do picia przy nadmiernej potliwości. Zewnętrznie – do kąpieli i okładów. Wysuszone liście są składnikami maseczek i naparów ziołowych.
  • Żywokost – łagodzące i gojące zioło, przyśpiesza odnowę komórek. Dobry do szorstkiej i zniszczonej skóry.
s.o.s.
fot. Unique Hotels (flickr, CC BY-SA 2.0)

Nasza skóra z łatwością absorbuje ziołowe składniki, dlatego m.in. kąpiele ziołowe to bardzo prosty sposób na zrelaksowanie ciała. Wystarczy namoczyć suszone zioła w wodzie przeznaczonej do kąpieli. Innym sposobem użycia ziół podczas kąpieli jest sporządzenie z nich ziołowych mydeł przez roztopienie zwykłego mydła dodając ziołowy składnik.

Nasze ręce i stopy to bardzo wrażliwe części ciała, z dużą ilością zakończeń nerwowych, dlatego kąpiele ziołowe są również przepisem na leczenie np. przeziębień, czy też słabego krążenia.

Zioła wpływają na metabolizm człowieka. Niestety niewiele osób wie, za co które rośliny są odpowiedzialne, w czym mogą pomóc. Dlatego też należy pamiętać, że większość roślin leczniczych jest również roślinami trującymi. Ich stosowanie wymaga konsultacji z lekarzem. Zioła nie tylko leczą, ale także pielęgnują skórę, odmładzają, zmniejszają łojotok. Są składnikami wielu kremów kosmetycznych, balsamów, toników, szamponów. Dzięki ziołom, możemy sami pomóc urodzie i pielęgnować ciało.

zioła
fot. Tzuhsun Hsu (flickr, CC BY-SA 2.0)
Podziel się :)
Masz stronę www? Prowadzisz bloga? Zarejestruj się w sieci TradeTracker i zarabiaj!