Mak najczęściej wykorzystujemy w kuchni. Wyśmienite ciasta czy świąteczne makówki to prawdziwe kulinarne dzieła sztuki. Ale czy wiemy co zawiera w sobie mak? Czy ma jakieś wartości odżywcze? Sprawdźmy!

 

Nasi przeodkowie, i to z czasów pradawnych, wiedzieli, że w maku drzemie jakaś siła. Już starożytni zorientowali się, że mak nadaje się nie tylko do spożywania, ale również do produkcji środków narkotycznych. Na szczęście współcześnie roślina ta rzadko jest wykorzystywana do tych negatywnych celów, a firmy farmaceutyczne odkryły ich pozytywne działanie na nasz organizm i wykorzystują nasiona maku do wytwarzania leków (np. o działaniu uspokajającym). Niestety, z makiem należy uważać, gdyż zbyt duże spożycie tej rośliny może zadziałać podobnie jak narkotyk.

 

Mak – rodzaje

Gatunków tej rośliny jest dość dużo. Najbardziej znanym jest mak niebieski, wykorzystywany w kuchni. Aby udało nam się kupić świeży mak niebieski, najlepiej jest pójść na najbliższy bazarek i kupić nasiona na wagę. Jeśli zdecydujemy się na kupno maku pakowanego próżniowo, sprzedawany w markecie, istnieje duże prawdopodobieństwo, że nie będzie on najświeższy.

Mak lekarski jest o wiele trudniejszy do kupienia. Wytwarza się z niego opium, które jest bazą do leków (np. morfina i kodeina).

Kolejnym rodzajem maku, również bardzo rzadko spotykanym, jest jego biała odmiana. Ten gatunek jest niezastąpionym składnikiem niektórych wypieków, np. słynnych poznańskich rogali marcińskich. Jego smak jest zdecydowanie delikatniejszy.

Mak polny doskonale sprawdza się w medycynie ludowej i kosmetyce.

 

co jest nalepszem źródłem wapnia
fot. HealthAliciousNess (flickr, CC BY 2.0) )

 

Czy wiesz, co jest najlepszym źródłem wapnia?

 

 

 

 

witamina A
fot. własne na podstawie

Witamina A – żródło młodości i urody!

 

 

 

 

Mak – właściwości

W maku znajdziemy ogromne zasoby witamin A, D, E oraz C. Zaledwie 100g nasion maku zawiera aż 1266mg wapnia, co pokrywa aż 140% dziennego zapotrzebowania doroslego człowieka w ten pierwiastek. Ponadto, znajdziemy w nim żelazo, miedź, mangan, magnez, fosfor, a także cynk.

 

Niebieski gatunek maku znalazł zastosowanie w produkcji oleju makowego. Olej ten m.in. reguluje pracę naszych nerek, wątroby, a także przyspiesza gojenie ran. Jest bogaty w nienasycone kwasy tłuszczowe (głównie kwas omega-6), które wywierają pozytywny wpływ na pracę serca, a także zwalczają zły cholesterol (LDL). Jednakże musimy pamiętać o zachowaniu prawidłowych proporcji pomiędzy kwasami omega-3 omega-6 (najlepiej 5:1). Warto więc w dniu, w którym spożywamy dużo maku, zjeść też potrawy z produktów bogatych głównie w kwasy omega-3, np. ryby, olej lniany czy orzechy włoskie.

 

Mak jest również bogaty w błonnik, który doskonale wpływa na perystaltykę naszych jelit. W zbyt dużych ilościach może wywołać działanie przeczyszczające. Należy również pamiętać, że roślina ta aż w 18-25% składa się z białka i ok. 25% z węglowodanów i aż w blisko 50% z tłuszczów! Z tego powodu jego kaloryczność jest bardzo wysoka i wynosi ok. 478 kcal w 100g produktu.

 

Mak – dzieci i kobiety w ciąży

Uważa się, że mak w bardzo małych ilościach mogą zjadać dzieci w drugim roku życia. Kobiety w ciąży również mogą spożywać mak w niewielkich ilościach. Powinniśmy jednak pamiętać, że roślina ta jest nie tylko wysokokaloryczna, ale również dość ciężkostrawna z uwagi na dużą ilość tłuszczu, w związku z czym należy mieć umiar w spożywaniu maku.

 

Mak – właściwości lecznicze

W kuchni wykorzystywany jest głównie mak niebieski, który raczej nie wykazuje działania narkotycznego. Nie możemy tego jednak powiedzieć o maku leczniczym, którego oddziaływanie na układ nerwowy jest bardzo silne. W farmacji wykorzystywany jest do produkcji silnych leków:

  • morfiny – która działa uspokajająco i bardzo silnie przeciwbólowo. Używana do uśmierzania silnego bólu np. nowotworowego. Poza tym ma wiele szkodliwych działań, m.in. zwalnia postrzeganie i kojarzenie, blokuje czynności ukladu pokarmowego i osłabia pracę mięśni gładkich,
  • kodeina – uspokaja, działa przeciwbólowo i hamuje odruch kaszlu,
  • narkotyna – wykazuje działanie przeciwkaszlowe, ale również pobudza ośrodek oddechowy,
  • papaweryna – blokuje skurcze mięśni gładkich w układzie pokarmowym, co wykorzystywane jest m.in przy kolce jelitowej, wątrobowej.

Maku polnego nie wykorzystamy w medycynie, jednakże w domowych sposobach leczenia czy kosmetyce sprawdza się doskonale. Napar przygotowywany z płatków maku polnego sprawdza się w przypadku kaszlu, biegunce, czy bolesnej menstruacji. Świetnie poradzi sobie również z bezsennością.

 

Mak – ważne informacje

Mak może powodować interakcje z niektórymi lekami. Jeśli przyjmujesz stale lekarstwa, ogranicz jego spożycie do minimum.

Spożywanie maku w dużych ilościach może działać silnie przeczyszczająco.

mak
fot. Stijn Debrouwere (flickr, CC BY 2.0)
Podziel się :)
Masz stronę www? Prowadzisz bloga? Zarejestruj się w sieci TradeTracker i zarabiaj!